|
Nieuw op deze site - klik op de titel !
07.10.2026: Omtrent Spinoza 43:Spinoza als lezer: twee Argentijnse Spinoza-colloquia 06.10.2026: Homepage: XII, Dr. N.A. Brunt, De wiskundige denkwijze in Spinoza’s Philosophie en in de moderne natuurkunde, with a summary in English - Afleveringen I -XI niet meer beschikbaar 20.09.2026: Capita selecta van het TP onder de loep - Hoofdstuk II- Vooraf. 06.09.2026: Capita selecta van het TP - Hoofdstuk I 31.08.2026: Capita selecta van het TP onder de loep. Vooraf 16.08.2026: Spinoza's Politiek Traktaat revisited, 3 Het geheim van de inleidende brief 08.08.202: Spinoza's Politiek Traktaat revisited 2 Wanneer schreef Spinoza zijn TP? 31.07.2026: Spinoza's Politiek Traktaat revisited... 1 De herontdekking 20.07.2026: Ernest Renan, Spinoza: Discours 1877 - Inleiding 20.07.2026: Ernest Renan, Spinoza, Discours prononcé à La Haye le 21 février 1877 - Frans/Nederlands - volledige tekst 06.06.2026: De acht Spinoza-prenten van Isaac Lichtenstein (1888-1981) 22.05.2026: Descartes – Spinoza… maître et disciple ? 12.05.2026 : Spinoza ‘toe-eigenen’ .... de Spinoza-kunst van Thomas van Klaveren 15.03.2026: De Sintenis-Altkirch prenten in Altkirchs Spinoza im Porträt (1903) 07.03.2026: Spinoza, Masaniello en de Belgische Revolutie van 1830 . |
Eerder gepubliceerd
Focus op ... JOHANNES COLERUS (Titel aantikken svp) Korte, dog waaragtige Levens-beschryving van Benedictus de Spinosa door Johannes Colerus (1705) In modern Nederlands omgezet door Willy Schuyesmans toegelicht door Willy Schuermans
- (1)
Mededelingen van wege het Spinozahuis (1934-2026) Een persoonlijke bloemlezing uit alle afleveringen (hieronder drie dagen te lezen) XII, Dr. N.A. Brunt, De wiskundige denkwijze in Spinoza’s Philosophie en in de moderne natuurkunde, with a summary in English, Leiden, 1955, blz.17-18 Summary (uit het Engels vertaald door W. Schuermans) Er wordt een vergelijking gemaakt tussen het natuurbegrip in de moderne natuurkunde en dat in de filosofie van Spinoza. Een natuurkundige beschrijving van de werkelijkheid is mogelijk door middel van de constructie van modellen. Deze modellen zijn geïdealiseerde concepten die volkomen rationeel en wiskundig van structuur zijn. Het model van een ideaal gas dient hierbij als voorbeeld. Alle eigenschappen van een dergelijk gas kunnen exact worden berekend, met dezelfde absolute precisie als bij meetkundige vraagstukken. In de natuurkunde wordt de kloof tussen de rationele modellen en de werkelijkheid geleidelijk verkleind door steeds verfijndere en complexere structuren op te bouwen, die echter hun wiskundige rationaliteit behouden. Het fysische model is in ruimte en tijd altijd eindig. Er kunnen twee soorten causaliteit worden onderscheiden. De eerste is de interne wiskundige samenhang tussen de verschillende elementen waaruit het model is opgebouwd. Deze causaliteit is van dezelfde aard als de logische structuur van meetkundige figuren. De tweede soort causaliteit betreft het effect van variaties in de randvoorwaarden van het model. Als een dergelijke variatie uitblijft, kan er niets gebeuren. Een gas zou dus oneindig lang in de evenwichtstoestand blijven verkeren, tenzij er warmte of energie vanuit de omgeving op het gas wordt overgedragen. De variaties in de randvoorwaarden – die de werkelijke oorsprong vormen van gebeurtenissen in de wereld – zijn echter niet het gevolg van een of andere eeuwige noodzakelijkheid, maar integendeel het resultaat van menselijk handelen. Het eindige karakter van de modellen is daarom een essentieel kenmerk van de natuurkunde. Spinoza's natuur is een oneindig model. Er zijn geen grenzen in zijn universum, waardoor elke gebeurtenis onmogelijk is. Zijn wereld rust eeuwig in een staat van evenwicht, en de enige vorm van causaliteit in deze filosofie is de wiskundige causaliteit van de interne structuur van het model. Voor Spinoza heeft het begrip oneindigheid een emotionele waarde, geen logische. Een van de gevolgen van het ontbreken van werkelijke grenzen is dat er in Spinoza's filosofie geen sprake is van een individuatiebeginsel. Noch het lichaam, noch de menselijke geest kan werkelijk van de omgeving worden afgebakend. Zijn natuur is niets anders dan een ruimte-tijdcontinuüm, en elk individueel ding verschijnt daarin als iets willekeurigs. De wortel van Spinoza's filosofie is een misvatting over wiskunde en natuurkunde. Hij was diep onder de indruk van de nieuwe wetenschappen die in die eeuw ontstonden, en hij meende dat het idee van noodzakelijk verband het belangrijkste begrip in de wiskunde was. Dit is echter geenszins het geval. De wiskunde veronderstelt het creatieve denken van het wiskundig genie, en elke meetkundige figuur is zo'n vrije schepping. In zijn systeem, het product van denken, is er voor de denker zelf geen plaats. |