TRACTATUS   DE     INTELLECTUS         EMENDATIONE
Tractaat         over   van het verstand   de verbetering
 
1  Postquam  me   experientia    docuit,              omnia,   quae   in    communi vita
    Nadat         mij   de ervaring   heeft geleerd   alles       wat     in    het gewone leven
 
frequenter  occurrunt,   vana   et   futilia   esse;   cum   viderem   omnia,
frequent      voorvallen  ijdel    en   futiel    te zijn  toen   ik zag       alles
 
a quibus              et    quae   timebam,   nihil   neque boni   neque mali    in se     habere,
door de welke   en    die      ik vreesde  niets  noch goed    noch slecht   in zich   te hebben
 
nisi      quatenus    ab iis         animus     movebatur;           constitui              tandem           
tenzij   voorzover  door die    de ziel      wordt bewogen   heb ik besloten,  eindelijk
 
inquirere,              an aliquid   daretur,               quod      verum bonum     et sui      
te onderzoeken    of iets          wordt gegeven  dat         ware goede        en op zich  
 
communicabile   esset,       et    a quo                solis      rejectis          ceteris omnibus    animus
mededeelbaar    zou zijn    en   door hetwelk   alleen   verworpen   overige alle           de geest
 
afficeretur;                             imo    an     alquid daretur,     quo invento         et    acquisito
zou geaffecteerd worden   zelfs    of      iets gegeven        eens gevonden   en   verworven              
 
continua               ac       summa      in aeternum        fruerer            laetitia.
een  duurzame    en      hoogste     in eeuwigheid    zou genieten   vreugde. 
2  Dico     me    tandem        constituisse.   Primo          enim      intuitu   inconsultum   
     Ik zeg   mij    uiteindelijk   te besluiten.    Bij eerste    immers   blik        onbezonnen        
 
videbatur,       propter    rem       tunc   incertam   certam    amittere    velle.
te schijnen      wegens    zaak      toen  onzeker     zekere     verliezen    te willen.

Videbam  nimirum    commoda,   quae   ex honore   ac     divitiis                 acquiruntur,
Ik zag        natuurlijk   voordelen    die     uit eer          en    uit rijkdommen   worden verkregen
                       
et  quod   ab iis       quaerendis   cogebar        abstinere,   si seriam     rei alii novae
en  dat     door die  te zoeken      zal moeten   afhouden    zo ernstig   van andere nieuwe zaak
 
operam dare        vellem,            et    si forte            summa felicitas      in iis     esset      sita,
moeite besteden  ik zou willen  en   zo misschien  het hoogste geluk  in hen  zou zijn   gelegen
 
perspiciebam    me    ea      debere        carere;     si vero             in iis    
doorzag ik         mij    die     te moeten   missen     zo werkelijk    in hen
 
non esset     sita          eisque          tantum    darem operam,             tum   etiam     
zou zijn         gelegen  en aan die   alleen      zou moeite besteden   dan   ook
 
summa     carerem            felicitate.
hoogste    zou ontberen   geluk.